5 تفاوت اصلی ساعت نجومی و ساعت فرمان

ساعت نجومی و ساعت فرمان، تجهیزات کنترلی هستند که قابلیت قطع و وصل خودکار جریان برق را دارند. در واقع این تجهیزات، تایمرهای دیجیتال هوشمندی محسوب می‌شوند که می‌توانند جریان برق مصرف کننده متصل به خود را در یک زمان مشخص، قطع و مجددا وصل کنند. به این ترتیب عملکرد آن‌ها منجر به صرفه‌جویی در مصرف انرژی و کاهش استهلاک دستگاه‌های متصل به این تجهیزات می‌شود. سیستم‌های روشنایی عمومی مثل چراغ پارکی، تجهیزاتی هستند که به ساعت نجومی نیاز دارند.

ساعت‌های فرمان نیز قابلیت اتصال به تجهیزات مختلف را داشته و راس یک ساعت مشخص با دقیقه و ثانیه از قبل تعیین شده، برق مصرف کننده را قطع یا وصل می‌کنند. البته انواع مختلف ساعت نجومی و فرمان، تفاوت‌های مهمی با یکدیگر دارند. تفاوت‌هایی که بر انتخاب ساعت فرمان یا نجومی برای یک محیط خاص، موثر هستند. جزئیات کامل درباره ساعت فرمان، ساعت نجومی، تفاوت‌های این دو تجهیز و نحوه تنظیم آن‌ها، مباحثی است که در این مقاله پوشش داده‌ام.

جدول تفاوت‌ ساعت فرمان و ساعت نجومی

تفاوت ساعت فرمان و ساعت نجومی

ساعت فرمان و ساعت نجومی، هردو تجهیزات کنترلگری هستند که می‌توانند جریان برق مصرف کننده را در یک زمان مشخص، قطع و وصل کنند. با این حال ساعت نجومی و فرمان از تفاوت‌های مهمی با یکدیگر برخوردار هستند. تفاوت‌هایی که زمینه استفاده از آن‌ها را مشخص می‌کند. برای مثال ساعت فرمان فقط یک بار در سال به صورت روزانه، هفتگی، ماهانه و سالانه تنظیم می‌شود. پس از آن هیچ یک از تنظیمات این ساعت قابلیت تغییر ندارند.

در حالی که ساعت نجومی بر اساس طول و عرض جغرافیایی محیط کار می‌کند. به بیان دیگر ساعت نجومی، برق مصرف کننده را همزمان با غروب آفتاب، وصل و هنگام طول آفتاب قطع می‌کند. این موضوع هم تحت تاثیر نور آفتاب قرار نمی‌گیرد. بلکه به مختصات جغرافیایی محیط وابسته است. به همین علت از ساعت نجومی برای سیستم‌های روشنایی فضای باز و عمومی مانند پارک‌ها، پیاده رو، خیابان و… استفاده می‌شود.

• نتیجه استفاده از انواع ساعت نجومی و ساعت فرمان، کاهش میزان استهلاک تجهیزات متصل به آن‌ها و مصرف بهینه انرژی برق است.

ساعت فرمان بخریم یا ساعت نجومی؟

اگر نیاز دارید روشن و خاموش شدن تجهیزات شما متناسب با تغییر طول روز در فصل‌های مختلف تنظیم شود، ساعت نجومی انتخاب هوشمندانه‌تری است. این نوع تایمر بر اساس طلوع و غروب خورشید کار می‌کند و نیازی به تنظیم دستی مداوم ندارد.

کاربردهای رایج ساعت نجومی:

• سیستم‌های روشنایی فضای باز و عمومی
• پارک‌ها و فضاهای شهری
• خیابان‌ها و معابر

اگر زمان‌بندی قطع و وصل برق برای شما ثابت و از پیش مشخص است، ساعت فرمان، بهترین گزینه است. در این نوع تایمر، عملکرد دستگاه وابسته به نور محیط یا موقعیت خورشید نیست و کاملاً بر اساس بر اساس دستوراتی که برای آن تعیین و تنظیم شده، عمل می‌کند.

کاربردهای رایج ساعت فرمان:

• روشنایی مدارهای با برنامه ثابت
• سیستم‌های آبیاری زمان‌بندی‌شده
• پمپ‌ها و تجهیزات صنعتی
• تابلو برق با سناریوی کنترلی مشخص

• یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای اینکه بفهمید ساعت نجومی برای شما انتخاب بهتری است یا ساعت فرمان، این است که ابتدا با انواع هر کدام آشنا شوید و نحوه تنظیم و کار با آن‌ها را بدانید. وقتی تفاوت‌ها، قابلیت‌ها و روش تنظیم هر مدل را بشناسید، خیلی راحت‌تر می‌توانید تشخیص دهید کدام گزینه کاربردی‌تر، به‌صرفه‌تر و متناسب با نیاز واقعی شما است. به همین دلیل، در ادامه این مطلب هرآنچه لازم است درباره انواع ساعت نجومی و ساعت فرمان و نحوه تنظیم آن‌ها بدانید، به‌صورت کامل بررسی شده است تا انتخابی آگاهانه داشته باشید.

آشنایی با انواع ساعت فرمان و نحوه تنظیم آن

ساعت فرمان یک تایمر هوشمند دیجیتال و کنترلگر است که قابلیت تنظیم روزانه، هفتگی، ماهانه و سالانه دارد. البته ساعت فرمان را فقط یک بار در سال می‌توانید تنظیم کنید. انواع مختلف ساعت فرمان می‌توانند تعداد دستورهای متعددی را در طول یک بازه زمانی مشخص، مثلا یک روز اجرا کنند. ساعت فرمان بر اساس دستوراتی که برای آن تعیین و تنظیم شده، فرمان قطع یا وصل جریان برق را به خروجی که یک یا چند عدد رله است، ارسال می‌کند. در نتیجه برق مصرف کننده متصل به ساعت فرمان، راس یک زمان مشخص، قطع یا وصل می‌شود. استفاده از ساعت فرمان باعث کاهش استهلاک دستگاه‌های مصرف کننده و صرفه‌جویی در مصرف انرژی می‌شود.

انواع ساعت فرمان با در نظر گرفتن معیارهای مختلفی دسته‌بندی می‌شوند. با دانستن نحوه تنظیم ساعت فرمان، می‌توانیم این نوع تایمر را در سه دسته آنالوگ، دیجیتال و پریزدار قرار دهیم. ساعت‌های فرمان روزانه، هفتگی، ماهانه، سالانه و نجومی هم بر اساس زمان تنظیم دسته‌بندی می‌شوند. با در نظر گرفتن تعداد خروجی هم ساعت‌های فرمان در دسته‌های یک رله، دو و چهار رله یا حتی بیشتر قرار می‌گیرند.

مراحل تنظیم ساعت فرمان آنالوگ

1. تامین برق ورودی: ابتدا سیم‌های فاز و نول را به ترمینال‌های تغذیه ساعت (معمولا با علامت L و N مشخص می‌شوند) متصل کنید.
2. تنظیم ساعت فعلی: دایره مدرج وسط ساعت را در جهت عقربه‌های ساعت بچرخانید تا فلش کوچک روی بدنه، ساعت دقیق الان را نشان دهد.
3. برنامه ریزی زمان روشن شدن: تیغه‌های کوچک اطراف دایره (پین‌ها) را در بازه زمانی که می‌خواهید دستگاه روشن شود به سمت بیرون فشار دهید.
4. برنامه ریزی زمان خاموش شدن: تیغه‌های مربوط به ساعاتی که تمایل دارید دستگاه خاموش باشد، به سمت داخل (یا حالت اولیه) رها کنید.
5. تنظیم کلید وضعیت: کلید کوچک سه حالته را روی علامت ساعت (Auto) قرار دهید تا طبق برنامه‌ریزی شما عمل کند.
6. اتصال خروجی: سیم فاز مصرف کننده را به ترمینال خروجی (معمولا شماره‌های باز یا بسته رله) متصل کنید.

مراحل تنظیم ساعت فرمان دیجیتال

1. تنظیم زمان اصلی: کلید Clock را نگه داشته و با دکمه‌های Hour و Minute، ساعت و دقیقه فعلی را تنظیم کنید.
2. ورود به بخش برنامه ریزی: دکمه Timer یا Prog را فشار دهید تا عبارت ON1 (برنامه اول، زمان روشن شدن) ظاهر شود.
3. تعیین زمان شروع: با دکمه‌های ساعت و دقیقه، زمان دقیق روشن شدن را انتخاب و با دکمه Week روزهای هفته را مشخص کنید.
4. تعیین زمان پایان: مجددا دکمه Timer را بزنید تا عبارت OFF1 ظاهر شود و زمان خاموش شدن را به همان ترتیب وارد کنید.
5. ذخیره و خروج: دکمه Clock را بزنید تا تنظیمات ذخیره شده و به صفحه اصلی برگردید.
6. انتخاب حالت خودکار: دکمه Manual را چند بار بزنید تا وضعیت روی حالت Auto قرار بگیرد.

آشنایی با ساعت نجومی و نحوه تنظیم آن

ساعت نجومی یکی از زیر مجموعه‌های ساعت فرمان است. البته این نوع تایمر بر اساس مختصات جغرافیایی کار می‌کند. در واقع ساعت نجومی دارای سیستم میکروپروسسوری است. بنابراین برای تشخیص طلوع و غروب آفتاب به دریافت نور خورشید نیاز ندارد. مدل‌های مختلف ساعت نجومی در تابلوهای برق قرار گرفته و تحت تاثیر عوامل محیطی قرار نمی‌گیرند.

از ساعت نجومی برای قطع و وصل سیستم‌های روشنایی عمومی مانند معابر، خیابان، پارک و… استفاده می‌شود. باتوجه به سیستم میکروپروسسوری ساعت نجومی، تنظیمات این تجهیز قابل تغییر بوده و این موضوع یکی از تفاوت‌های اصلی ساعت نجومی با ساعت فرمان است. استفاده از ساعت نجومی به صرفه‌جویی در مصرف انرژی و کاهش استهلاک مصرف کننده‌ها کمک می‌کند.

مراحل تنظیم ساعت نجومی

1. اتصال تغذیه: سیم فاز و نول را به ورودی‌های دستگاه (معمولا ترمینال‌های پایین) متصل کنید تا نمایشگر روشن شود.
2. تنظیم تاریخ: دکمه تایید یا منو را بزنید و با کلیدهای جهت نما، سال، ماه و روز جاری را وارد کنید.
3. تنظیم ساعت فعلی: در منوی زمان، ساعت و دقیقه دقیق محلی را برای هماهنگی اولیه دستگاه تنظیم نمایید.
4. انتخاب کد شهر یا مختصات: کد شهر مورد نظر خود را از لیست دفترچه پیدا کرده و وارد کنید، یا طول و عرض جغرافیایی منطقه را به صورت دستی ثبت کنید.
5. تنظیم زمان تاخیر (اختیاری): اگر می‌خواهید چراغ‌ها کمی بعد از غروب آفتاب روشن یا قبل از طلوع خاموش شوند، عدد تاخیر را به دقیقه وارد کنید.
6. تعیین حالت خروجی: وضعیت خروجی را بر روی حالت خودکار (Auto) قرار دهید تا رله بر اساس محاسبات نجومی عمل کند.
7. سیم کشی مصرف کننده: در نهایت فاز خروجی (معمولا ترمینال 15 یا 18) را به لامپ‌ها یا بوبین کنتاکتور متصل کنید.